Tekst en Foto: Remi van Bergen

‘Een club kun je alleen samen dragen’

Zestig jaar korfbal. Zestig jaar wedstrijden, kampioenschappen, jeugdkampen, vrijwilligerswerk en vooral heel veel saamhorigheid. Korfbalvereniging SPES heeft in al die jaren veel zien veranderen. Maar één ding bleef overeind: het gevoel dat je een vereniging samen maakt. Oud voorzitter en dit jaar 60 jaar lid, Rikie van den Hoogen maakte de geschiedenis van dichtbij mee. Huidige voorzitter Marjo Vissers staat al jarenlang als voorzitter midden in de club. Samen kijken ze terug én vooruit.

Als Rikie vertelt over de beginjaren van SPES, wordt meteen duidelijk hoe anders de wereld toen was. In het dorp waren de keuzes voor kinderen overzichtelijk. Jongens gingen voetballen, meisjes korfballen. Zelf moest Rikie wachten tot haar achttiende voordat ze mocht gaan korfballen. Daarna was ze echter niet meer weg te denken bij de vereniging.

Ze speelde, werd jeugdleidster, scheidsrechter en maakte jarenlang deel uit van het bestuur. Om jeugdleidster te mogen worden, moest ze destijds zelfs een half jaar lang iedere zaterdag naar Nijmegen om een opleiding te volgen. “Dat deed je gewoon. Je wilde iets voor de vereniging doen.”

Een club van vrijwilligers
Die instelling tekent volgens Rikie en Marjo de kracht van SPES. Vanaf het allereerste begin waren er mensen die bereid waren de handen uit de mouwen te steken. De harde kern van speelsters hielp mee waar dat nodig was en binnen de vereniging werd ontzettend veel zelf georganiseerd.

Ook de omstandigheden waren anders. SPES speelde op verschillende locaties voordat de vereniging op het huidige sportpark terechtkwam. Rikie herinnert zich nog dat de korfbalpalen ooit simpelweg te lang waren voor het beschikbare materiaalhok. De oplossing? Een gat in de muur maken zodat de palen toch naar binnen konden.

De jeugdkampen waren zeker zo avontuurlijk als tegenwoordig. Voor een kamp in Oudenbosch werden fietsen in een vrachtwagen geladen en sliep iedereen in tenten. Later kwamen de kampen dichter bij huis en tegenwoordig wordt het jeugdkamp op het eigen terrein en in de kantine gehouden.

Wat echter nooit veranderde, is het belang van vrijwilligers. “De club kan alleen bestaan als je hem met z’n allen draagt”, verwoordt Marjo het. “Als je steeds gaat meten wie het meeste doet, red je het niet. Als iedereen gewoon doet wat hij of zij kan, houd je samen de vereniging overeind.”

Van schoolraad naar voorzitter
Marjo kwam op een heel andere manier bij SPES terecht. “Ik ben import”, zegt ze lachend. Haar dochters gingen korfballen en zelf had ze vroeger ook gespeeld. Ze kende dus het spelletje, maar was aanvankelijk vooral actief bij de schoolraad van de Basisschool.

Ze had al eens aangegeven dat ze best iets voor SPES wilde betekenen, maar niet zolang ze nog bij de schoolraad zat. Dat werd onthouden. Nauwelijks was ze daar gestopt of Anke Sonnemans stond bij haar op de stoep. Of ze nu dan toch iets voor de korfbalclub wilde doen?

Marjo werd uiteindelijk voorzitter en was daarnaast jarenlang als begeleidend ouder langs de lijn te vinden. Zelf probeerde ze nog één jaar bij SPES te korfballen, maar na een zweepslag tijdens een wedstrijd besloot ze het bij hardlopen te houden. Langs de lijn voelde ze zich minstens zo thuis. “Ik was er voor de tranen en de ‘kom op’-momentjes”, vertelt ze lachend over haar tijd als begeleider. “Anderen waren beter voor de techniek.”

Kampioenschappen om nooit te vergeten
Sportief kende SPES door de jaren heen prachtige hoogtepunten. Rikie denkt met veel plezier terug aan een kampioenschap waarvoor uiteindelijk een beslissingswedstrijd nodig was. Vanuit het dorp reisden grote groepen supporters mee. Bussen vol, compleet met sjaals en alles wat erbij hoorde.

Een andere herinnering zegt misschien nog wel meer over haar verbondenheid met de club. Rikie trouwde op vrijdag en moest de volgende dag met haar team naar Zuid-Limburg voor een kampioenswedstrijd. Natuurlijk ging ze mee.

Marjo heeft haar eigen emotionele herinnering. Toen haar dochter Sofie landskampioen werd, hield ze het niet droog. “Je denkt vooraf: daar ga ik echt niet om huilen. Maar als ze daar dan staan, komen de tranen vanzelf. Dan ben je gewoon ontzettend trots.”

Minstens zo mooi vond ze de kleine successen bij de jeugd. Tijdens trainingen werd iets nieuws aangeleerd en wanneer kinderen dat vervolgens tijdens een wedstrijd ineens uitvoerden, kon ze daar enorm van genieten.

De tijden veranderen
In zestig jaar is er natuurlijk veel veranderd. Niet alleen het korfbalspel zelf, maar ook de maatschappij rondom de vereniging. Kinderen hebben tegenwoordig veel meer mogelijkheden. Waar vroeger in het dorp vooral voetbal en korfbal waren, kunnen kinderen nu uit talloze sporten en activiteiten kiezen.

Daarmee is ook de vanzelfsprekendheid om een heel seizoen bij een team te blijven kleiner geworden. Dat maakt het voor een relatief kleine vereniging soms lastig. Een team heeft nu eenmaal voldoende spelers nodig.

Juist daarom verdienen volgens Rikie en Marjo de mensen die de jeugd begeleiden extra waardering. Trainers, coaches en begeleiders moeten niet alleen de kinderen enthousiast houden, maar hebben ook te maken met volle agenda’s en ouders die anders naar sport kijken dan vroeger.

Toch is een belangrijke gedachte binnen SPES hetzelfde gebleven. Sportief presteren is mooi, maar plezier is minstens zo belangrijk. Bij het samenstellen van teams wordt daarom geprobeerd beide te combineren: ruimte voor speelsters die het maximale uit zichzelf willen halen én voor degenen voor wie gezelligheid en plezier vooropstaan. Dat is elk jaar weer een hele klus voor onze vrijwilligers.

Samen sterker
Dat was enkele jaren geleden ook een belangrijke reden om de samenwerking met VIOS uit Ottersum aan te gaan. Beide verenigingen waren afzonderlijk niet altijd breed genoeg om voor ieder niveau voldoende mogelijkheden te bieden. Samen ontstond een grotere basis, waardoor zowel prestatie als plezier beter gewaarborgd konden worden.

Voor een vereniging met zo’n sterke eigen identiteit was samenwerken natuurlijk even wennen. Het SPES-gevoel zit diep. Maar juist om korfbal in de toekomst sterk te houden, was verbreding noodzakelijk.

Ondertussen blijven de tradities bestaan. Het jeugdkamp, het CNC toernooi, dit jaar voor de 25e keer georganiseerd, de luizenmarkt is nog altijd een begrip en ook andere activiteiten worden van generatie op generatie doorgegeven. Oud-speelsters staan inmiddels als moeder langs de lijn om hun eigen dochters aan te moedigen. Soms ziet Marjo zelfs dezelfde bewegingen terug. “Dan hoor je opa’s en oma’s zeggen: dat is precies zoals haar moeder vroeger speelde.”

Daarmee wordt zestig jaar SPES misschien wel het mooist samengevat. De accommodatie veranderde, het spel veranderde en de samenleving veranderde. Maar de binding bleef.

Vroeger leefde soms bijna het hele dorp mee wanneer SPES kampioen werd. Die vanzelfsprekendheid is tegenwoordig minder groot. Toch hopen Rikie en Marjo dat de club ook in de toekomst iets van iedereen blijft.

Want uiteindelijk draait een vereniging niet om één voorzitter, één bestuur of een paar fanatieke vrijwilligers.

Een vereniging bestaat doordat generaties mensen bereid zijn iets voor elkaar te doen. Of, zoals Marjo het treffend zegt: “Je moet het met elkaar dragen.”